Arnhem 1944

Od 17 do 26 września trwała największa operacja z udziałem wojsk powietrznodesantowych, przeprowadzona przez aliantów podczas II wojny światowej w Europie. Realizowana była pod kryptonimem "Market Garden".
Miała ona na celu rozdzielenie wojsk niemieckich i obejście od północy niemieckich umocnień obronnych zwanych linią Zygfryda, co miało umożliwić wejście aliantów do Zagłębia Ruhry i tym samym przyspieszyć zakończenie wojny. Istotą operacji było uchwycenie mostów na Renie i innych rzekach zanim Niemcy zdążą je zniszczyć.
Aliantom udało się zdobyć kontrolę nad większością mostów ale nie zdobyto ostatniego mostu w Arnhem. Był on kluczem do powodzenia operacji. Opanowanie mostu w Arnhem miało umożliwić przejechanie po nim czołgów w kierunku Niemiec. Brytyjska 1 Dywizja Powietrznodesantowa "Czerwone Diabły", która lądowała 17 września w pobliżu mostu, nie zdołała jednak opanować Arnhem.
W operacji wzięła udział polska 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa, dowodzona przez gen. bryg. Stanisława Sosabowskiego. 19 i 20 września gęsta mgła nie pozwoliła na desant polskiej jednostki. Dopiero 21 września doszło do desantu, lecz tuż przed startem zmieniona została strefa zrzutu. Polacy desantowani zostali na zachodnim brzegu Renu w rejonie miejscowości Driel z zadaniem wsparcia broniących się rozpaczliwie po drugiej stronie rzeki Brytyjczyków.
Brygada za cenę dużych strat zdołała przeprawić przez Ren jedynie 300 żołnierzy, którzy wzmocnili obronę brytyjską w Oosterbeek. Pozostali polscy spadochroniarze bronili się w Driel.
Brak możliwości utrzymania i rozszerzenia brytyjskiego przyczółka na wschodnim brzegu Renu, sprawił, że marszałek Montgomery podjął 25 września decyzję o wycofaniu Brytyjczyków na zachodni brzeg. W nocy z 25 na 26 września przeprowadzono operację, nadając jej kryptonim "Berlin". Wycofujących się Anglików z Oosterbeek, osłaniali żołnierze polscy, którzy jedynie w niewielkiej liczbie mogli się ewakuować i w większości dostali się do niemieckiej niewoli.
Polska 1 Samodzielna Brygada Spadochronowa w operacji straciła 93 zabitych 249  rannych  i ok. 80 wziętych do niewoli. W tej największej podczas II wojny światowej operacji powietrznodesantowej brygada gen. Sosabowskiego odegrała dużo większą rolę niż zakładał plan marszałka Bernarda Montgomery′ego, ratując przed zupełnym zniszczeniem brytyjską dywizję.
Operacja zakończyła się całkowitym niepowodzeniem. Niemiecka kontrofensywa unicestwiła brytyjską I Dywizję Powietrznodesantową i spowodowała większe straty od tych, które alianci ponieśli podczas lądowania w Normandii.


Opracowano na podstawie:
- Operacja "Market Garden" - Wikipedia, wolna encyklopedia;
- Plan operacji "Market Garden" - madebyhistory.net;
- Operacja "Market Garden" - polska.zbrojna.pl;
- zdjęcia, wikipedia.org;

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *