78 rocznica agresji ZSRR na Polskę

Zawarty 23 sierpnia 1939 roku niemiecko-radziecki układ o nieagresji był tylko kamuflażem, innego porozumienia. Tym porozumieniem był tzw. "Tajny protokół dodatkowy". Określono w nim sprawę granicy obopólnych - Rzeszy Niemieckiej i Związku Socjalistycznych Republik Rad -  stref interesów w Europie Wschodniej. W punkcie drugim protokołu czytamy:
" W razie zmian terytorialnych i politycznych na obszarach należących do państwa polskiego, strefy interesów Niemiec i ZSRR będą rozgraniczane mniej więcej wzdłuż linii rzek  Narwi, Wisły i Sanu. Zagadnienie, czy interesy obu stron czynią pożądanym utrzymanie odrębnego państwa polskiego i jakie mają być granice tego państwa, może być ostatecznie rozstrzygnięte dopiero w toku dalszych wydarzeń politycznych. W każdym razie oba rządy rozważą tę sprawę w drodze przyjaznego porozumienia".
Nieprzerwanie od chwili rozpoczęcia wojny, trwały Niemieckie naciski na Moskwę, by możliwie jak najszybciej wywiązała się z zobowiązań przewidzianych w tajnym porozumieniu. Stalin potrzebował propagandowego uzasadnienia radzieckiego współuczestnictwa w napaści na Polskę. Tym pretekstem stała się rzekoma chęć uchronienia ukraińskiej i białoruskiej mniejszości w Polsce przed skutkami spodziewanej okupacji niemieckiej.
Około 4,00 rano 17 września 1939 roku, pierwsze jednostki wojsk radzieckich wkroczyły zbrojnie na terytorium państwa polskiego.
Wiadomość o radzieckiej napaści zaskoczyła władze Rzeczypospolitej rezydujące wówczas na Pokuciu. Prezydent Mościcki wydał orędzie do narodu. Stwierdził w nim między innymi:
" Gdy armia nasza z bezprzykładnym męstwem zmaga się z przemocą wroga [...] nasz wschodni sąsiad najechał nasze ziemie, gwałcąc obowiązujące umowy i odwieczne zasady moralności".
Wobec wydanych rozkazów unikania walki z czerwoną armią, jej oddziały posuwały się szybko w głąb kraju. Zachowanie się radzieckiego agresora zbliżone było do praktyk niemieckich. W pobliżu Wilna czerwonoarmiści rozstrzeliwali wziętych do niewoli żołnierzy Wojska Polskiego. Brutalnie maltretowano polskich jeńców w Grodnie, Nowogródku, Sarnach, Tarnopolu i innych miejscowościach. W Rohatynie dokonano rzezi na żołnierzach i polskiej ludności cywilnej.
Między 19 a 26 września doszło do dwóch wielkich bitew w pobliżu Tomaszowa Lubelskiego, gdzie Armia "Kraków", a później armie tzw. Frontu Południowego, walcząc z Niemcami i Rosjanami, próbowały przebić się w kierunku Lwowa.
Broniła się Warszawa, która mimo ciężkich bombardowań i ogromnych strat skapitulowała dopiero 28 września. Następnego dnia padła twierdza Modlin, zaś 2 października poddali się obrońcy Helu. Ostatnią większą bitwę wojny obronnej 1939 roku stoczyli polscy żołnierze pod dowództwem gen. Kleeberga pod Kockiem w dniach 2-5 października.
Naród polski czekała krwawa, niemiecko-radziecka niewola. 


Opracowano na podstawie:
- Witold Pronobis "ŚWIAT I POLSKA W XX WIEKU", Editions Spotkania sp. z o.o.,
  Warszawa 1990;
- foto: seanmunger.com;

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *