Narodowe Święto Niepodległości

niepodlegc582oc59bc487-etykieta-2-copyJesienią 1918 roku sytuacja międzynarodowa sprzyjała odbudowie państwa polskiego. Państwa zaborcze przegrały wojnę. Mocarstwa ententy uznały, że istnieje możliwość odbudowy Polski.
W dniu 10 listopada 1918 roku przybył do Warszawy, zwolniony z więzienia w Magdeburgu Józef Piłsudski. Tego samego dnia Rada Regencyjna zaproponowała mu przejęcie władzy w państwie. Rada powołana 12 września 1917 roku przez cesarzy Niemiec i Austro-Węgier. W skład Rady wchodzili arcybiskup warszawski Aleksander Kakowski, prezydent Warszawy książę Zdzisław Lubomirski oraz ziemianin Józef Ostrowski, premierem rządu Rady był Jan Kucharzewski.
Pod koniec wojny 7 października 1918 roku Rada Regencyjna wydała proklamację, w której ogłosiła niepodległość Polski. 12 października przejęła kontrolę nad podległą Niemcom Polską Siłą Zbrojną, a na początku listopada zaczęła tworzyć Sztab Generalny odrodzonego wojska polskiego i pierwsze jednostki wojska.
W kraju istniały jeszcze inne ośrodki władzy, powstałe wcześniej i gotowe rządzić państwem. Działająca od 28 października w Krakowie – Polska Komisja Likwidacyjna z jej prezesem, przywódcą PSL – Piast Wincentym Witosem. W Poznaniu od lipca 1918 roku działał Centralny Komitet Obywatelski zrzeszający m.in. polityków związanych z Narodową Demokracją. 14 listopada przyjął nazwę Naczelnej Rady Ludowej. W nocy z 6 na 7 listopada 1918 roku w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej zorganizowany przez działaczy lewicy niepodległościowej. Na czele powołanego rządu stanął premier Ignacy Daszyński. Ważną rolę w tworzeniu gabinetu odegrał dowódca Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) – ppłk Edward Rydz – Śmigły. 7 listopada rząd wydał manifest, w którym ogłosił przejęcie władzy w kraju aż do chwili wyborów do Sejmu Ustawodawczego.
Ważnym polskim ośrodkiem politycznym za granicą był Paryż, gdzie działał Komitet Narodowy Polski na czele z Romanem Dmowskim oraz Ignacym Janem Paderewskim. Rządy głównych mocarstw alianckich: Francji, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i Włoch uznały Komitet za jedynego reprezentanta powstającego państwa polskiego.
pic582sudski-na-kasztance-1-copyPiłsudski nie miał poparcia aliantów. Mimo tych powyższych faktów 11 listopada 1918 roku przejął władzę nad wojskiem z rąk Rady Regencyjnej.
Tego samego dnia w lasku Compiègne Niemcy podpisali zawieszenie broni. Dokumenty podpisano w wagonie kolejowym na trasie, przebiegającej przez środek lasu, niedaleko miasta Compiègne (Francja).
Dzień ten uznawany jest za datę odzyskania, przez Polskę niepodległości i do dziś obchodzony jako Narodowe Święto Niepodległości.
Święto ustanowione ustawą z 23 kwietnia 1937 roku, zawieszone ustawą KRN z 22 lipca 1945r, przywrócone ustawą z 15 lutego 1989 roku. Główne obchody odbywają się w Warszawie na placu marsz. Józefa Piłsudskiego, przed Grobem Nieznanego Żołnierza. W wielu naszych miastach i wsiach odbywają się podobne uroczystości. Organizuje się liczne wykłady, inscenizacje, koncerty, parady i marsze, biegi oraz uroczyste msze. Dzień ten jest wolnym od pracy, przypominającym o odzyskaniu, 98 lat temu, niepodległości przez państwo i naród polski.


Opracowano na podstawie:
– R. Dolecki, K. Gutowski, J. Smoleński „Po prostu Historia”, WSiP sp.z o.o.,
Warszawa 2012;
– Wikipedia – Wolna encyklopedia.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *