Włocławek, styczeń 1945r.

Styczeń 1945 roku zakończył jeden z najtragiczniejszych okresów w dziejach Włocławka. W obliczu nadciągających wojsk radzieckich, jeszcze jesienią 1944 roku, Niemcy przystąpili do budowy fortyfikacji i umocnień ziemnych wokół miasta. Do prac w wyjątkowo ciężkich warunkach zaangażowano mieszkańców Włocławka i okolicznych miejscowości. Przy niskich temperaturach kopali okopy i rowy przeciwczołgowe. Ofensywa styczniowa Armii Radzieckiej, w 1945 roku, na froncie wschodnim, zmusiła Niemców do przyspieszonej ucieczki z Włocławka.
Ewakuację pierwszego stopnia ogłoszono 16 stycznia, a drugą - dwa dni później. Wywożono (lub niszczono) akta urzędów, demontowano urządzenia w fabrykach włocławskich a ludność niemiecka uciekła na zachód. Choć Włocławek miał być broniony "do ostatniego żołnierza", a według niepotwierdzonych źródeł został ogłoszony twierdzą, to zdobyty został praktycznie bez walki. Ewakuacja ostatnich niemieckich pododdziałów, załogi broniącej miasta rozpoczęła się po godzinie 22.00, 19 stycznia 1945r. Zakończyła się około godziny 5,30 następnego dnia, tj. 20 stycznia.
Po przejściu Niemców na drugi brzeg Wisły (wschodni), o godzinie 5.50 wysadzili oni most na rzece. W mieście pozostały tylko niedobitki niemieckiej armii.
Włocławek został zajęty bez walki przez pododdziały 65 Brygady Pancernej 9 Korpusu Pancernego Gwardii i 65 Dywizji Piechoty 125 Korpusu Armijnego. Rosjanie weszli do miasta od strony Brześcia Kujawskiego. Świadkowie wydarzeń twierdzą, że czerwonoarmiści zachowywali się spokojnie. Jedynie co dało się zauważyć, to pijaństwo  wśród żołnierzy.
Dramatycznym epizodem wydarzeń po wkroczeniu Rosjan był ostrzał z wieży kościoła ewangelicko-augsburskiego. W jego wyniku poległo 5 Rosjan przebywających na placu, który w tym czasie nosił nazwę Adolf Hitler Platz. Wieża przez Rosjan została ostrzelana, a załoga zabita. 
Następnego dnia, zabitych żołnierzy pochowano tam gdzie polegli - w centralnej części placu / miesiąc później zostali oni przeniesieni na cmentarz komunalny/.
Dwa dni później do miasta wkroczyły oddziały 8 i 9 Pułku 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta z 1 Armii Wojska Polskiego.
Jeszcze przez kilka dni poszukiwano w mieście żołnierzy niemieckich. Większość z nich na miejscu rozstrzelano. Niszczono też ślady "niemczyzny". 29 stycznia, podczas pogrzebu poległych pod Włocławkiem żołnierzy, zebrany tłum zniszczył nagrobki niemieckie z okresu I wojny światowej, a jeńcy obalili posąg niemieckiego rycerza.
8 lutego 1945 roku rozpoczęło się wprowadzanie w życie nowego ładu społeczno-politycznego we Włocławku.


Opracowano na podstawie:
- Łukasz Daniewski, "Wyzwolenie pełne znaków zapytania" - Gazeta Pomorska, 20 styczeń 2009r.

1 thought on “Włocławek, styczeń 1945r.

  1. Mimo przeczytania wielu bieżących artykułów na temat wyzwolenia Włocławka uważam ten za najgłupszy i w wielu miejscach tendencyjny nawet uważając , że mieści się on w ramach tak zwanej ,, nowej polityki historycznej ” , której propagatorem jest jego autor oraz oraz autor artykułu na którego powołuje się kolega Jerzy .
    Wznoszę toast za tych którzy wypili po wyzwoleniu Włocławka ale również za tych którzy w latach pokoju pili aby zabić wyrzuty sumienia szerząc z takim zapałem .. ciemnotę wśród ludu ” .
    Pozdrawiam .

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *